Wykorzystanie publicznego i komercyjnego radia w pracach nad gminną strategią rozwoju. Drukuj Email
Redaktor: Krzysztof Baług   

Stałe komunikowanie się władz gminy ze społecznością lokalną w takiej czy innej formie nie jest już luksusem, lecz koniecznością, ponieważ nie tylko dziennikarze, ale i społeczeństwo jest bardziej dociekliwe, wnikliwe. Z tego powodu niezbędne jest prowadzenie dialogu przy, otwartości i odpowiedzialności publicznej władz gminnych. Najprostszą, a zarazem najbardziej skuteczną formą komunikacji jest stworzenie stałych zasad współpracy z mediami zarówno publicznymi jak i komercyjnymi, zapewnienie odpowiedniej ilości antenowego czasu, używanie zrozumiałego dla przeciętnego mieszkańca języka, prezentacja różnych punktów widzenia na daną sprawę.

Różne grupy interesów zarówno w urzędach jak i wśród mieszkańców powodują, że w potocznej opinii decyzje podejmuje się bez uwzględnienia tzw. „interesu społecznego”. Przy właściwym jednak  ustawieniu modelu wzajemnej komunikacji  argument, że obie strony nie działają w imię dobra publicznego, lecz pilnują swoich własnych spraw nie powinien znaleźć potwierdzenia. Im więcej publicznych konsultacji,  działań władz ze społecznością lokalną, czyli z różnymi grupami interesu, tym więcej zaufania i pewności, że podejmowane decyzje są wykładnią społecznych oczekiwań.

Jedną z możliwości  skutecznego i szybkiego  komunikowania się samorządu z lokalną społecznością jest z pewnością wykorzystanie do tego celu programów radiowych zarówno w mediach komercyjnych jak i publicznego radia.

Lokalne media komercyjne zakładają przede wszystkim jednokierunkowość przekazu i to w telegraficznym skrócie. Przekazywane  treści są podawane  odbiorcy przy wykorzystaniu stałych, łatwo rozpoznawalnych wzorów. Możliwe są oczywiście relacje między nadawcą i odbiorcą ale wyznacznikiem tych relacji jest nieustanne zabieganie o słuchalność. Ilość audycji ( programów) interakcyjnych nie jest duża, a jeśli już występują to  najczęściej stanowią zabawę lub sensację( łatwo, miło, przyjemnie).Masowy odbiorca – słuchacz uaktywnia się tylko przy wyborze : „słuchać tej stacji, czy przełączyć na inną”.
W tej sytuacji najlepiej jest wykorzystywać lokalne rozgłośnie komercyjne, po sprawdzeniu ich wyników słuchalności, do podawania komunikatów o planowanych posiedzeniach rady czy też komisji w sprawach o doniosłym znaczeniu dla mieszkańców,  na przykład na temat gminnej strategii rozwoju.

Skorzystanie z prawa do aktywnego życia publicznego może być trudne w sytuacji, gdy informacje o terminach wydarzeń takich jak obrady rady gminy, bądź spotkań radnych z mieszkańcami na temat planowanych kierunków rozwoju podawane są do publicznej wiadomości zbyt późno. Aby uzyskać pewność, że w debacie na temat strategii wezmą udział wszyscy zainteresowani trzeba   zapewnić mieszkańcom komfort poznania terminów i programów planowanych ważnych wydarzeń z wystarczającym wyprzedzeniem. Tuż przed zaplanowanym terminem koniecznie powtórzyć emisję komunikatów o tym wydarzeniu.  Jest to szczególnie istotne w przypadku podejmowania decyzji w sprawie strategii rozwoju gminy, bowiem przeoczenie tego wydarzenia może dla wielu mieszkańców być brzemienne w skutki, może na przykład całkowicie zmienić opłacalność indywidualnego inwestowania na terenie gminy. Władze gminy powinny dołożyć szczególnych starań, aby mieszkańcy mogli zrozumieć dyskutowane zagadnienia i zaprezentować swoje zdanie uznając tę sprawę za doniosłą w znaczeniu dla całej społeczności lokalnej.

Wiele gmin w Polsce tworzenie strategii rozwoju gminy powierzało specjalistom z różnych ośrodków akademickich. Strategia powstawała bez szerokich konsultacji społecznych i od czasu jej opracowania nikt nie był nią zainteresowany. W konsekwencji, jej zapisy nie  są tematem dyskusji przy planowaniu działań bieżących. Nie można wówczas sprawdzić, czy pojedyncze decyzje władz gminy podejmowane są w oparciu o wcześniej zaplanowane inne działania, czy są z nimi spójne i czy wynikają z rzeczywistych oczekiwań lokalnej społeczności, a nie są zaspokojeniem potrzeb wybranych grup interesu.

Dynamicznie zmieniająca się sytuacja zarówno w skali globalnej, krajowej i lokalnej wymaga też okresowych korekt wieloletnich planów rozwoju. Samorządy lokalne z udziałem społeczności lokalnej aktualizują zapisane kierunki rozwoju do zmieniającej się rzeczywistości. Dlatego strategia komunikowania się w tej sprawie powinna zapewnić stały i obustronny przepływ komunikacji między gminną władzą, a społeczeństwem. Gminy powinny wykorzystać do tego celu rozgłośnie publicznego radia, które są zobowiązane do realizacji misji publicznej, co oznacza między innymi obowiązek kształtowania wzorców osobowych, postaw społecznych i obywatelskich, budowania społeczeństwa obywatelskiego.

W Polsce działa 17 rozgłośni lokalnych publicznego radia. Rozgłośnie regionalne Polskiego Radia często są najchętniej słuchanym radiem na danym terenie, wyprzedzając stacje ogólnopolskie. Tu, obok komunikatów o istotnych dla rozwoju gminy obradach władz samorządowych, na antenie rozgłośni mogą pojawić się:

  • audycje edukacyjne wyjaśniające istotę i znaczenie  gminnej strategii  rozwoju  jako planu rozbudowy gminy we wszystkich możliwych kierunkach, rozpoczynając od podstawowej infrastruktury jak: drogi, chodniki, kanalizacja i  wodociągi,  poprzez opiekę zdrowotną, bezpieczeństwo, oświatę, rekreację, sport  aż po działania z dziedziny kultury. Specjaliści mogą wyjaśniać konsekwencje  społeczne i gospodarcze przyjmowanych rozwiązań.
  • audycje ( programy) interakcyjne z udziałem władz oraz aktywnych grup obywateli   tworzących różne organizacje pozarządowe a nawet grupy nieformalne.  
    Uruchomienie dodatkowo możliwości telefonicznego udziału w debatach przypadkowych słuchaczy pozwoli na stworzenie dobrego obrazu sytuacji i
    poznanie poglądów na sprawę perspektywicznego rozwoju gminy  znacznej części  lokalnej społeczności,
  • w sprawach trudnych i kontrowersyjnych ( na przykład budowa kopalni i elektrowni) można zaangażować dziennikarzy publicznego radia do prowadzenia debat z udziałem zainteresowanych stron na miejscu zdarzenia.
  • publiczne radio ma możliwość zapraszania do audycji ( wynajmując studia w innych   rozgłośniach) przedstawicieli lokalnych samorządów z innych regionów Polski, które  mogą podzielić się swoimi doświadczeniami w rozwiązywaniu podobnych problemów. 

Wypracowanie dobrych systemów komunikowania się ze społeczeństwem pozwala władzom gminy poznać opinie mieszkańców, przekazywać wiadomości o zamiarach samorządu, uaktywniać grupy obywateli skupionych w organizacjach pozarządowych i grupy nieformalne, a tym samym kształtować pogląd na rozwój lokalny. Aktywny udział mieszkańców w tworzeniu długofalowych planów rozwoju gminy spowoduje zaakceptowanie podejmowanych przez samorząd zamierzeń I utożsamianie się z nimi.

 
Debaty o przyszłoœci
Debaty o przyszłoœci