Styczeń 2007 Drukuj Email
Redaktor: Katarzyna Maksymczak   

Raport przygotowany przez Instytut Spraw Publicznych na zlecenie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej pokazuje, że w większości samorządów w Polsce radni nie wiedzą co to jest III sektor i nie rozumieją zapisów ustawy o pożytku publicznym i wolontariacie. Zapytani o to czym zajmują się organizacje pozarządowe najczęściej wymieniali sport, straże pożarne (w gminach wiejskich), rzadziej kulturę.

Relacje między administracją publiczną, a III sektorem postrzegają jako pomoc finansową, dzięki której organizacje mogą funkcjonować.

OBRAZ:

Raport przygotowany przez Instytut Spraw Publicznych na zlecenie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej pokazuje, że w większości samorządów w Polsce radni nie wiedzą co to jest III sektor i nie rozumieją zapisów ustawy o pożytku publicznym i wolontariacie. Zapytani o to czym zajmują się organizacje pozarządowe najczęściej wymieniali sport, straże pożarne (w gminach wiejskich), rzadziej kulturę. Relacje między administracją publiczną, a III sektorem postrzegają jako pomoc finansową, dzięki której organizacje mogą funkcjonować.

Współpracę między NGO a samorządem postrzegają jedynie jako wsparcie udzielane słabszemu przez silniejszego i sprowadzają niemal wyłącznie do kwestii finansowych. Pomocniczość (pojęcie występujące w ustawie o pożytku publicznym i wolontariacie) to dla nich przede wszystkim jednorazowe gesty samorządu, które umożliwiają przetrwanie organizacjom pozarządowym. Większość radnych jest przekonana, że organizacje pozarządowe są uzależnione od samorządu.

Tylko nieliczni badani prawidłowo zdefiniowali zasadę pomocniczości, która podkreśla autonomię i samodzielność działania obywateli i zwraca uwagę, że współpraca administracji samorządowej z organizacjami pozarządowymi ma na względzie przede wszystkim interes publiczny, a nie jedynie realizację zapisów ustawy czy statutu. A jeszcze szerzej: zorganizowani w III sektorze obywatele rządzą swoimi sprawami w granicach praw, a administracja publiczna i samorządowa podejmuje tylko te działania, których sami obywatele wykonać nie potrafią i nie mogą.

Skąd te nieporozumienia i brak wiedzy?

Gdy wchodziła w życie ustawa o pożytku publicznym i wolontariacie Ministerstwo oraz Forum Rozwoju Demokracji Lokalnej przeprowadziło cykl szkoleń, które skierowane były do urzędników samorządowych i organizacji pozarządowych. W tym procesie szkolenia radni zostali pominięci.


PROBLEM:

Kiedy urzędnicy przedstawiają radnym program współpracy między samorządem a organizacjami pozarządowymi radni zgodnie podnoszą ręce, projekt przechodzi, choć jest bardzo ogólny, właściwie niewiele regulujący.

W ubiegłym roku była próba opracowania wspólnego dokumentu o współpracy podjęta przez przedstawicieli jednej z zielonogórskich organizacji pozarządowych przy współpracy z zielonogórskim Urzędem Miasta. Nie bardzo to wyszło. W efekcie powstały dwa projekty, a tylko jeden z nich (ten przygotowany przez magistrackiego urzędnika) przedstawiono radnym do zaakceptowania.

Inny problem: w zielonogórskim budżecie miasta, np. na 2005 i 2006 rok był zapis: „dotacje celowe na sfinansowanie zadań zleconych do realizacji stowarzyszeniom”. Tymczasem z rozmów przeprowadzonych z radnymi wynika, że większość z nich zatwierdzając oba budżety była przekonana, że środki te przeznaczone zostaną na zadania realizowane przez organizacje pozarządowe. Tymczasem administracja samorządowa ogłaszała konkursy ofert, do których przystępowały również zakłady budżetowe i instytucje podległe Urzędowi Miasta.

W rezultacie pula środków dla stowarzyszeń znaczenie się zmniejsza. Tak było choćby w 2005 i 2006 roku.


ZADANIA PROJEKTU

Zadaniem projektu „Społeczna odpowiedzialność w życiu publicznym” jest monitoring efektywności i zasadności wydatkowania budżetowych pieniędzy 5 urzędów gmin leżących w obszarze gmin tworzących Stowarzyszenie Gmin „Lubuskie Trójmiasto" (Sulechów, Nowa Sól i Zielona Góra) na finansowanie oddolnych inicjatyw (projektów) obywatelskich (zgłaszanych przez nieformalne grupy obywatelskie i organizacje pozarządowe) wpisujących się w statutowe zadania gminy.

Przygotujemy ankiety i przebadamy nowo wybranych radnych i urzędników odpowiedzialnych za kontakty z organizacjami pozarządowymi z terenu Lubuskiego Trójmiasta i gmin przyległych, pod kątem wiedzy i świadomości roli organizacji pozarządowych w regionie oraz metod finansowania organizacji przez gminy.

Przeprowadzimy analizę budżetów kilku gmin za 2006 r. pod kątem przyjętych zasad podziału pieniędzy publicznych na wspieranie oddolnej aktywności obywatelskiej oraz pod kątem relacji kwotowych pomiędzy sfinansowaniem zadań własnych gminy i zadań zleconych organizacjom pozarządowym.

Przeanalizujemy obowiązujące dokumenty-wykładnie regulujące współpracę organizacji pozarządowych z urzędami gmin (tam gdzie takie dokumenty już powstały) oraz zaproponujemy konkretne rozwiązania tym urzędom gmin, które takich szczegółowych uregulowań nie posiadają.

Zorganizujemy debatę z udziałem urzędników, radnych i członków organizacji pozarządowych na temat pożądanego modelu finansowania aktywności obywatelskiej.

Będziemy prowadzili monitorowanie konkursów grantowych w wybranych gminach dla organizacji pozarządowych w 2007 roku.

Prosimy urzędy gmin leżące w obszarze Lubuskiego Trójmiasta o udostępnienie niezbędnych informacji i pomoc w realizacji naszego zadania.


Realizatorzy projektu „Społeczna odpowiedzialność w życiu publicznym”:

  • Stowarzyszenie Dialog-Współpraca-Rozwój
  • w partnerstwie z Polskim Towarzystwem Ekonomicznym,
  • przy wsparciu finansowym Fundacji im. Stefana Batorego
 
Debaty o przyszłoœci
Debaty o przyszłoœci